05
“Een lijn in New-York. New-York oktober1999.”
New-York oktober 1999.
Hugo Reinhard.
Ere voorzitter A.M.V.B.
Vice Président « Paleis »
“Every museum should have an entirely empty white room at its entrance, allowing visitors to disinfect their minds before encountering other forms of expression.”
SCRIVO
Texts are presented in English translation. Original Dutch versions are available within each article.
THE LINE
Bertrand Van-Autryve
Content
- Looking for Pollock
- Entering the Museum
- Disorder
- Action Without Energy?
- Communication through lines
1. Looking for Pollock
Looking for Pollock During a recent visit to New York, I took the opportunity to visit, among other places, the Whitney Museum of American Art. Lately, I have become increasingly interested in contemporary art. After reading numerous—mostly enthusiastic—articles about exhibitions of Jackson Pollock’s work in London and Düsseldorf, I felt compelled to see his paintings for myself. My interest was not accidental. Artist Scrivo had once remarked that some viewers drew parallels between his work and Pollock’s. I sensed that this comparison concerned him. He had even travelled to Düsseldorf to see Pollock’s paintings firsthand. His conclusion was immediate: “Completely different. Not comparable.” I wanted to see for myself.
2. Entering the Museum
Until then, I had only known Pollock through reproductions in books and catalogues. Before entering the museum, I remembered something Scrivo once told me: “Every museum should have an entirely empty white room at its entrance, allowing visitors to disinfect their minds before encountering other forms of expression.” So I sat quietly for a few moments. I tried to clear my thoughts of everything I had read and simply observe.
3. Disorder
Standing before an actual Pollock, my first impression was disorder. It reminded me of someone who had thrown paint onto a canvas without knowing where it would land. I noticed paint seemingly detaching itself from the surface, like the peeling layers of a poorly painted door. I concentrated. I searched for structure. Yet nowhere did I find rhythm, force, or the transformation of matter into something vibrant and alive. I saw neither lines nor planes. The line—that deliberate mark carrying meaning. A line must be placed by a conscious and determined hand. It must possess force. Here I saw only traces of lines. Remnants of movement. The residue of gestures that had lost their energy before reaching their destination.
4. Action Without Energy?
Perhaps I was mistaken. After all, these works were painted around 1950. I should not view them through contemporary eyes, as Scrivo often reminds me. Once again I reset my internal compass. There is value in those who challenge accepted conventions and attempt to redefine essential characteristics. Yet I continued asking myself: What had changed here? What had been added? So much had been written about Action Painting. Where was the action? Where was the energy? Where was the force? Where was the added value? I saw only traces of lines and inactive stains. Matter so devoid of energy that it seemed unable to adhere to the canvas itself. Pollock had fired into the air. His projectile—the paint—fell back to earth without conviction.
5. The Concorde
In my imagination, a painting by Scrivo suddenly appeared beside Pollock’s. Pollock seemed like an aging single-engine aircraft from the 1950s, struggling toward an emergency landing. Scrivo’s work raced past with the speed and power of the Concorde. For a moment I smiled. Then I realised I was once again comparing things that should not be compared. A woman nearby looked at me with bewilderment. She could not possibly understand the source of that blissful smile.
6. What a Line
As I turned away, a young woman hurried past with a child in a stroller. She did not spare Pollock a single glance. Watching her disappear into the crowd, I caught myself thinking: What a line. A little further on, I saw her standing before a painting by Mondrian. Wasn’t his work, too, ultimately a matter of lines and planes?
7. Mondrian
Suddenly, in the vibrating depth of Mondrian’s canvas—now transformed into a field of immaculate white—I imagined the artist himself. Behind thick lenses, his eyes sparkled. A quiet smile crossed his face. A smile of complete satisfaction. And I understood. At last, he had succeeded in bringing the line before his canvas.
Hugo Reinhard
Een lijn in New-York. New-York oktober1999.
Hugo Reinhard.
Ere voorzitter A.M.V.B.
Vice Président « Paleis »
Bij mijn bezoek onlangs aan New-York heb ik er van geprofiteerd om o.a. het Museum of American Art (WHITNEY) te bezoeken.
Daar ik me de laatste tijd meer en meer interesseer voor hedendaagse kunst en na het lezen van verschillende meestal lovende artikels over de tentoonstellingen in Londen en Dusseldorf over het werk van Jackson Pollock moest ik natuurlijk van de gelegenheid gebruik maken om zijn schilderijen eens aandachtig te bekijken.
Als ik voor zijn werk enigszins een speciale belangstelling heb is het wel omdat kunstenaar Scrivo me er op wees dat er mensen zijn die bij het bekijken van zijn schilderijen allusie maken met Pollock. Ik voelde dat deze zienswijze hem enigszins bezorgd maakte. Hij is dan ook naar een tentoonstelling van Pollock te Dusseldorf geweest aangezien hij van hem nog geen werk in realiteit had gezien..
Hij zei me later :.totaal verschillend, niet vergelijkbaar!
Ik wou het toch wel eens zien en vergelijken.
Ik was echt benieuwd om deze werken eindelijk eens in het echt te kunnen bekijken daar ik voordien ook alleen maar reproducties in catalogi had gezien en er nooit in geslaagd was de bijgaande teksten in overeenstemming te brengen met de afbeeldingen.
Alvorens het museum binnen te gaan hoor ik Scrivo nog zeggen:”ze zouden bij de ingang van ieder museum een volledig lege witte kamer moeten installeren om de bezoekers de mogelijkheid te geven hun geest te ontsmetten zodat ze kunnen open staan voor andere expressies’. Ik heb me dan ook enkele ogenblikken neergezet en heb getracht mijn geest te zuiveren van alles wat ik gelezen had om voor mezelf uit te maken wat mijn ogen in werkelijkheid zien.
Mijn eerste indruk als ik voor die echte Pollock sta is de wanorde.Het doet me denken aan iemand die zijn verf op het doek uitgestrooid heeft zonder te weten waar. Bovendien zie ik dat die verf als het ware aan het loskomen is en me doet denken aan een slecht geprepareerde deur, met slechte verf geschilderd, die binnenkort zal afschilferen. Ik tracht me te concentreren en het wanordelijke beter te begrijpen, maar nergens zie ik een regelmaat, ook geen kracht en ontdek nergens dat de materie omgetoverd wordt tot een vibrerend levendig iets.
Ik zie geen lijnen noch vlakken. De lijn , dat beslist aangebracht teken, dat iets betekent. De lijn moet aangebracht worden met een bewust gedecideerde hand en er moet kracht van uitgaan wil ze iets betekenen. Hier zie ik alleen sporen van lijnen,als de rest, de afval van een beweging die haar kracht onderweg verloren heeft, die niets meer wil zeggen en haar doel gemist heeft. Misschien vergis ik me toch. Ik denk er plots aan dat hij die doeken geschilderd heeft rond 1950. Ik mag ze niet bekijken met de ogen van vandaag zoals Scrivo me steeds maar herhaalt. Ik zet mijn computer weer op nul en denk er aan dat het toch goed is dat er op een bepaald ogenblik mensen zijn die de moed hebben om af te stappen van de geldende normen en ze de essentiële kenmerken willen veranderen of er iets aan toevoegen.
Maar wat is er hier veranderd of toegevoegd. Ik had verwacht dat de lijnen van Pollock kracht zouden hebben, er werd toch zoveel geschreven over “action painting”. Waar is de actie, waar is de energie, waar is de kracht?Waar is de toegevoegde waarde? Ik zie slechts sporen van lijnen en inactieve vlekken. Er is zo weinig energie dat de bijna dode materie zelfs de kracht niet meer heeft om zich vast te hechten aan het doek. Pollock heeft in de lucht geschoten en zijn projectiel-de verf- is moedeloos neergedwarreld. De enige verandering is dat Pollock zijn doek heeft neergelegd en het niet heeft aangeraakt, het niet heeft gestreeld alvorens het te ontmaagden en te bevlekken.
In mijn verbeelding zie ik naast het werk van Pollock een schilderij van Scrivo. De Pollock is als een oud en versleten éénmotorig vliegtuig uit de jaren vijftig dat aan een noodlanding toe is. Scrivo’s werk raast er voorbij met de snelheid en de kracht van de Concorde. Ik kom weer tot mezelf en besef dat ik weer zaken aan ‘t vergelijken ben die niet vergelijkbaar zijn.
Een wat oudere dame staat me hoofdschuddend aan te kijken. Waarschijnlijk begrijpt ze die gelukzalige glimlach niet die mijn aangezicht sierde bij het beeld van de Concorde.
Als ik me omdraai snelt een jonge vrouw met haar toegevoegde waarde in een kinderkoets voorbij zonder Pollock één blik te gunnen. Ik kijk haar achterna en denk bij mezelf-Wat een lijn!
Een weinig verder zie ik haar staan voor een doek van Mondriaan. Was het voor hem ook geen probleem van lijnen en vlakken?
Opeens zie ik in de vibrerende diepte van het doek van Mondriaan, dat maagdelijk wit geworden is, het beeld van Mondriaan. Zijn oogjes tintelen achter zijn dikke brillenglazen. Hij heeft ook een gelukzalige, tevreden glimlach. Ik kan hem begrijpen. Vandaag is hij er in geslaagd “de lijn” voor zijn doek te krijgen.